Αδιέξοδο ΕΕ: Καμία συμφωνία για νόμο επιστροφών μεταναστών
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέτυχαν να καταλήξουν σε συμφωνία για τον νέο νόμο σχετικά με τις επιστροφές μεταναστών. Οι προτεινόμενες διατάξεις περιλαμβάνουν κατ’ οίκον έρευνες και τη δημιουργία κέντρων επιστροφής εκτός ΕΕ, με στόχο την επιτάχυνση των διαδικασιών απέλασης παράτυπων μεταναστών.

Οι διαπραγματεύσεις ολοκληρώθηκαν χωρίς αποτέλεσμα, καθώς υπήρξε διάσταση απόψεων κυρίως ως προς το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής του νέου «κανονισμού για τις επιστροφές». Ενώ το Κοινοβούλιο ζητά άμεση εφαρμογή του νόμου, τα κράτη-μέλη προτείνουν διετή μεταβατική περίοδο για την προσαρμογή των εθνικών τους συστημάτων. Σύμφωνα με πηγές, αυτό ήταν το μοναδικό σημείο τριβής μετά από τρεις γύρους συνομιλιών στο Στρασβούργο, οι οποίες αναμένεται να συνεχιστούν την 1η Ιουνίου.
Ο διαπραγματευτής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ), Φρανσουά-Ξαβιέ Μπελαμί, εξέφρασε την κατηγορηματική αντίθεσή του σε καθυστερήσεις στην εφαρμογή, επικαλούμενος την επείγουσα κατάσταση στο μεταναστευτικό. Αντίθετα, η ευρωβουλευτής των Πρασίνων/ΕFA, Μελίσα Καμαρά, χαρακτήρισε τη συνεδρίαση «παρωδία διαπραγμάτευσης», επικρίνοντας την εστίαση στο χρονοδιάγραμμα έναντι της προώθησης ενός «αξιοπρεπούς και ανθρώπινου» νομοθετήματος.
Το προσωρινό κείμενο του κανονισμού επιτρέπει στις εθνικές αρχές να ερευνούν τον τόπο διαμονής ή άλλους σχετικούς χώρους παράτυπων μεταναστών, υπό προηγούμενη δικαστική ή διοικητική εντολή. Επίσης, προβλέπει την επιστροφή μεταναστών σε τρίτες χώρες μέσω διμερών συμφωνιών για τη δημιουργία «κόμβων επιστροφής», ένα σημείο που έχει ήδη εφαρμοστεί σε εθνικές πρωτοβουλίες. Ο νόμος επιτρέπει την απέλαση οικογενειών με παιδιά, εξαιρουμένων των ασυνόδευτων ανηλίκων. Διάταξη που θα επέτρεπε συνομιλίες με μη αναγνωρισμένες οντότητες τρίτων χωρών αποσύρθηκε.
Ως προς τα μέτρα κράτησης και απαγορεύσεων εισόδου, η μέγιστη διάρκεια κράτησης για παράτυπους μετανάστες αυξάνεται από έξι μήνες σε δύο χρόνια, χωρίς χρονικό περιορισμό για όσους θεωρούνται απειλή για την ασφάλεια. Οι απαγορεύσεις εισόδου επεκτείνονται από πέντε σε δέκα χρόνια, με δυνατότητα ισόβιας απαγόρευσης σε περιπτώσεις ασφάλειας. Η αναστολή των απελάσεων δεν θα είναι πλέον αυτόματη, αλλά θα αποφασίζεται κατά περίπτωση από τις δικαστικές αρχές.
Παρά την αναβολή, Κοινοβούλιο και Συμβούλιο συγκλίνουν στην ανάγκη αυστηρότερης πολιτικής επιστροφών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει την ολοκλήρωση της συμφωνίας πριν την έναρξη ισχύος του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο στα μέσα Ιουνίου. Σύμφωνα με τη Eurostat, μόλις το 28% των μεταναστών με εντολή απομάκρυνσης επιστρέφεται εκτός Ευρώπης.
Το τελικό κείμενο θα απαιτήσει την έγκριση ευρωβουλευτών και κρατών-μελών. Ενώ το ΕΛΚ αναμένεται να ευθυγραμμιστεί με ακροδεξιές ομάδες για την έγκριση, οι ομάδες της Αριστεράς έχουν δηλώσει ότι θα καταψηφίσουν τον νόμο, εκφράζοντας ανησυχίες για τη συμβατότητά του με τα θεμελιώδη δικαιώματα.
