Η Saab επιστρέφει ξανά στην επικαιρότητα, όχι όμως με νέο μοντέλο ή προσπάθεια αναβίωσης, αλλά με μια δημοπρασία που μοιάζει περισσότερο με ιστορικό επίλογο για μία από τις πιο ιδιαίτερες αυτοκινητοβιομηχανίες της Ευρώπης.
Στη Σουηδία βγαίνουν πλέον στο σφυρί ορισμένα από τα τελευταία οχήματα που συνδέθηκαν με την Saab και τη μετέπειτα περίοδο της NEVS, σηματοδοτώντας για πολλούς το οριστικό τέλος της μάρκας που για δεκαετίες αποτελούσε σύμβολο αντισυμβατικής σχεδίασης, turbo τεχνολογίας και αεροπορικής φιλοσοφίας.
Η δημοπρασία περιλαμβάνει πρωτότυπα μοντέλα, τελευταίες εκδόσεις παραγωγής αλλά και ιδιαίτερα οχήματα εξέλιξης που δεν πέρασαν ποτέ στη μαζική παραγωγή. Συνολικά βγαίνουν στο σφυρί οκτώ οχήματα, με τη διαδικασία να ξεκινά στις 21 Μαΐου και να ολοκληρώνεται στις 30 Μαΐου. Μετά το τέλος της δημοπρασίας θα πραγματοποιηθεί και δημόσιο event στις εγκαταστάσεις του ιστορικού εργοστασίου στο Trollhättan, δίνοντας στους φίλους της Saab την ευκαιρία να επισκεφθούν έναν χώρο που συνδέθηκε όσο λίγοι με την ιστορία της μάρκας.
Ανάμεσα στα πιο ξεχωριστά κομμάτια βρίσκεται ένα από τα τελευταία Saab 9-3 Aero Sedan που κατασκευάστηκαν ποτέ, καθώς και ηλεκτρικά prototypes που εξελίχθηκαν αργότερα από τη NEVS μετά την κατάρρευση της Saab Automobile.
Η ιστορία της Saab παραμένει μία από τις πιο ιδιαίτερες στην ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία. Το Trollhättan αποτέλεσε την καρδιά της παραγωγής της Saab από το 1947 μέχρι και την κατάρρευση της εταιρείας, με το εργοστάσιο να μετατρέπεται σταδιακά σε σύμβολο της ιδιαίτερης φιλοσοφίας και ταυτότητας της σουηδικής φίρμας. Η εταιρεία ξεκίνησε το 1945 ως παρακλάδι της Svenska Aeroplan Aktiebolaget, κατασκευαστή αεροσκαφών, και γρήγορα δημιούργησε μια εντελώς ξεχωριστή ταυτότητα στον χώρο του αυτοκινήτου.
Σε αντίθεση με τους περισσότερους ανταγωνιστές της, η Saab δεν προσπάθησε ποτέ να γίνει mainstream premium brand. Αντίθετα, επένδυσε σε ιδιόρρυθμη σχεδίαση, έντονο τεχνολογικό χαρακτήρα, turbo κινητήρες και μια “pilot-oriented” φιλοσοφία που δημιούργησε φανατικό κοινό σε Ευρώπη και ΗΠΑ.
Από την General Motors στην κατάρρευση
Η Saab πέρασε δύσκολες δεκαετίες μετά την εξαγορά της από τη General Motors. Παρότι η GM επιχείρησε να ενισχύσει την εμπορική δυναμική της μάρκας, αρκετοί υποστηρικτές θεωρούν ότι η εταιρεία έχασε σταδιακά τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της καθώς άρχισε να μοιράζεται πλατφόρμες και τεχνολογίες με άλλα brands του ομίλου.
Η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 επιδείνωσε δραματικά την κατάσταση. Η GM αποφάσισε τελικά να αποχωρήσει, οδηγώντας τη Saab σε αλλεπάλληλες προσπάθειες διάσωσης που δεν κατάφεραν να σταθεροποιήσουν την εταιρεία. Το 2011 η Saab Automobile κήρυξε πτώχευση, προκαλώντας σοκ στον χώρο της αυτοκίνησης.
Λίγο αργότερα, η εταιρεία εξαγοράστηκε από τη National Electric Vehicle Sweden (NEVS), η οποία προσπάθησε να αξιοποιήσει τις εγκαταστάσεις και μέρος της τεχνογνωσίας της Saab για την εξέλιξη ηλεκτρικών μοντέλων. Ωστόσο, τα σχέδια δεν προχώρησαν ποτέ όπως αρχικά αναμενόταν. Η Saab δεν επέστρεψε ουσιαστικά στην αγορά, ενώ η χρήση του ιστορικού ονόματος περιορίστηκε σημαντικά λόγω δικαιωμάτων και εμπορικών περιορισμών.
Η νοσταλγία μεγαλώνει αντί να μικραίνει
Παρά την εξαφάνισή της από την αγορά, η Saab παραμένει μία από τις πιο αγαπημένες “χαμένες” μάρκες της αυτοκίνησης. Τα τελευταία χρόνια, αρκετά μοντέλα της έχουν αρχίσει να αποκτούν συλλεκτική αξία, ιδιαίτερα οι εκδόσεις Turbo, Aero και Viggen. Πολλοί συλλέκτες θεωρούν ότι η Saab αντιπροσώπευε μια εποχή όπου οι αυτοκινητοβιομηχανίες τολμούσαν περισσότερο σε επίπεδο χαρακτήρα και μηχανολογικής φιλοσοφίας.
Η δημοπρασία των τελευταίων οχημάτων αποκτά έτσι και έντονο συμβολικό χαρακτήρα. Δεν πρόκειται απλώς για πώληση μερικών αυτοκινήτων, αλλά για ένα είδος «τελευταίου κεφαλαίου» γύρω από μια μάρκα που κατάφερε να δημιουργήσει φανατικό κοινό χωρίς ποτέ να κυνηγήσει πραγματικά τους μεγάλους όγκους παραγωγής.
Αρκετοί αναλυτές θεωρούν μάλιστα ότι η Saab θα μπορούσε να είχε διαφορετική πορεία αν είχε επιβιώσει μέχρι τη σημερινή εποχή, όπου brands με ισχυρή ταυτότητα και ιδιαίτερο design αποκτούν ξανά ξεχωριστή αξία στην premium αγορά. Το μόνο βέβαιο είναι ότι για τους φίλους της Saab, η συγκεκριμένη δημοπρασία μοιάζει περισσότερο με αποχαιρετισμό σε μια φιλοσοφία αυτοκίνησης που δύσκολα θα επιστρέψει.
