Δεκαπέντε λεπτά μάχης για έναν Λαοκόωντα: Το γλυπτό που ξύπνησε τις δημοπρασίες των Old Masters
Χάλκινο αντίγραφο φυσικού μεγέθους του 1817 πωλήθηκε για £13,6 εκατ. από τους Sotheby’s, σχεδόν επτά φορές πάνω από τη χαμηλή εκτίμηση, επιβεβαιώνοντας ότι η σπανιότητα και η προέλευση εξακολουθούν να κινητοποιούν τους μεγάλους συλλέκτες
Η αγορά των Old Masters σπάνια προσφέρει τις θεαματικές στιγμές που συνηθίζουν να παράγουν οι δημοπρασίες μοντέρνας και σύγχρονης τέχνης. Οι πωλήσεις της κατηγορίας είναι συνήθως πιο αργές, πιο επιλεκτικές και περισσότερο εξαρτημένες από την ποιότητα της προσφοράς. Στο Λονδίνο, όμως, ένα χάλκινο αντίγραφο φυσικού μεγέθους του Λαοκόωντα κατάφερε να αλλάξει την εικόνα της εβδομάδας και να υπενθυμίσει ότι ακόμη και σε μια δύσκολη αγορά, τα πραγματικά σπάνια έργα μπορούν να προκαλέσουν έντονο ανταγωνισμό.
σχετικά άρθρα
Το έργο, φιλοτεχνημένο το 1817 από τον Γάλλο γλύπτη Auguste-Jean-Marie Carbonneaux, πωλήθηκε από τον οίκο Sotheby’s για 13,6 εκατ. λίρες μαζί με τις προμήθειες. Η τιμή ήταν σχεδόν επτά φορές υψηλότερη από τη χαμηλή εκτίμηση των 2 εκατ. λιρών και αποτελεί τη δεύτερη υψηλότερη που έχει καταγραφεί ποτέ σε δημοπρασία για προμοντέρνο γλυπτό.
Ένα τρόπαιο πέρα από τα στενά όρια της κατηγορίας
Η μάχη για τον Λαοκόωντα κράτησε περίπου δεκαπέντε λεπτά και συγκέντρωσε τουλάχιστον τέσσερις τηλεφωνικούς πλειοδότες. Το έργο κατακυρώθηκε μέσω της Margi Schwartz, επικεφαλής του τμήματος γλυπτικής του οίκου Sotheby’s στη Νέα Υόρκη, ενώ σύμφωνα με τον οίκο υπήρξε ενδιαφέρον και από συλλέκτη σύγχρονης τέχνης, καθώς και συμμετοχή από την Ασία. Αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον σημείο της πώλησης: το γλυπτό δεν συγκίνησε μόνο τους παραδοσιακούς συλλέκτες Old Masters, αλλά λειτούργησε ως αντικείμενο κύρους με ευρύτερη απήχηση.
Η δύναμή του βρισκόταν στον συνδυασμό σπανιότητας, κλίμακας και προέλευσης. Πρόκειται για ένα από τα μόλις τέσσερα χάλκινα αντίγραφα φυσικού μεγέθους του διάσημου αρχαίου μαρμάρινου συμπλέγματος που ανακαλύφθηκε στη Ρώμη το 1506. Το συγκεκριμένο αντίγραφο είχε περάσει από σημαντικούς Άγγλους συλλέκτες, μεταξύ των οποίων ο William Beckford και ο Alexander Douglas-Hamilton, 10ος Δούκας του Hamilton. Σε μια αγορά όπου οι αγοραστές εμφανίζονται ολοένα πιο επιλεκτικοί, τέτοια χαρακτηριστικά μπορούν να μετατρέψουν ένα έργο σε πραγματικό trophy object.
Οι Sotheby’s είχαν και άλλα ισχυρά αποτελέσματα στην ίδια βραδιά, αν και ο Λαοκόων επισκίασε σχεδόν τα πάντα. Το πρόσφατα επαναποδομένο στον Rembrandt έργο Let The Little Children Come Unto Me, μετά από εκτεταμένη συντήρηση και έρευνα, πωλήθηκε για 8 εκατ. λίρες στον εγγυητή του, στο επίπεδο της χαμηλής εκτίμησης. Το μνημειακό Scene in Braemar — Highland Deer του Sir Edwin Landseer έφτασε τα 5,9 εκατ. λίρες, περίπου διπλάσια από τη χαμηλή εκτίμησή του, επιβεβαιώνοντας ότι η αγορά ανταμείβει ακόμη έργα με θεαματική παρουσία και ισχυρό ιστορικό βάρος.
Οι παλαιοί δάσκαλοι παραμένουν απρόβλεπτοι
Η εικόνα δεν περιορίστηκε στον οίκο Sotheby’s. Μία ημέρα νωρίτερα, ο οίκος Christie’s είχε συγκεντρώσει 38,9 εκατ. λίρες από βραδινή πώληση 39 έργων, αποτέλεσμα εντός των εκτιμήσεων, αλλά χαμηλότερο από τα 55,3 εκατ. λίρες που είχε πετύχει στην αντίστοιχη περσινή δημοπρασία. Το κορυφαίο έργο ήταν το πορτρέτο του 1ου Δούκα του Wellington από τον Sir Thomas Lawrence, το οποίο πωλήθηκε για 9,7 εκατ. λίρες και σημείωσε νέο ρεκόρ για τον καλλιτέχνη σε δημοπρασία.
Ιδιαίτερη ζήτηση υπήρξε και για δύο νεκρές φύσεις του Jan van Huysum, οι οποίες πωλήθηκαν για 6,5 εκατ. και 5,5 εκατ. λίρες, διπλασιάζοντας τις χαμηλές εκτιμήσεις τους. Αξιοσημείωτο ήταν επίσης ότι έργα στη ζώνη των 100.000 έως 500.000 λιρών κινήθηκαν καλύτερα από ό,τι συνήθως τα τελευταία χρόνια, ενώ περίπου το 40% της αξίας της δημοπρασίας των Christie’s προήλθε από αγορές της Ασίας.
Το συμπέρασμα, ωστόσο, δεν είναι ότι η αγορά των Old Masters έγινε ξαφνικά εύκολη. Η προσφορά παραμένει ασταθής και η ζήτηση δύσκολα προβλέψιμη. Οι μεγάλοι οίκοι εξακολουθούν να κυριαρχούν χάρη στο διεθνές τους δίκτυο και στην ικανότητά τους να προσελκύουν ιδιωτικό χρήμα από όλο τον κόσμο. Όμως οι έμποροι εμφανίζονται πιο επιφυλακτικοί, καθώς τα υψηλά επίπεδα τιμών αφήνουν μικρότερα περιθώρια μεταπώλησης.
Ο Λαοκόων του Carbonneaux δεν αλλάζει μόνος του την αγορά. Δείχνει όμως τι εξακολουθεί να λειτουργεί όταν όλα τα στοιχεία ευθυγραμμίζονται: σπανιότητα, προέλευση, επιβλητική εικόνα και αφήγημα. Σε μια κατηγορία που συχνά θεωρείται λιγότερο θεαματική από τη σύγχρονη τέχνη, ένα γλυπτό 200 ετών κατάφερε να γίνει το γεγονός της εβδομάδας.
