Οι αγορές εισέρχονται σε μία από τις πιο κρίσιμες περιόδους των τελευταίων ετών, με τους επενδυτές να προετοιμάζονται για μια ακόμη έντονα ασταθή συνεδρίαση, καθώς η γεωπολιτική ένταση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν συνεχίζει να κλιμακώνεται χωρίς ορατά σημάδια αποκλιμάκωσης. Ο πόλεμος έχει ήδη συμπληρώσει τρεις εβδομάδες και εισέρχεται στην τέταρτη, εντείνοντας το αίσθημα αβεβαιότητας και επηρεάζοντας άμεσα τη συμπεριφορά των αγορών.
σχετικά άρθρα
Η κατάσταση επιδεινώθηκε περαιτέρω όταν ο πρόεδρος Donald Trump έθεσε ένα τελεσίγραφο 48 ωρών προς την Τεχεράνη, απαιτώντας το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Η προειδοποίηση ότι σε αντίθετη περίπτωση οι ΗΠΑ θα πλήξουν ιρανικές ενεργειακές υποδομές αύξησε δραματικά τον γεωπολιτικό κίνδυνο. Από την πλευρά του, το Ιράν αντέδρασε έντονα, δηλώνοντας ότι μια τέτοια ενέργεια θα οδηγήσει σε επ’ αόριστον κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και σε αντίποινα κατά αμερικανικών και ισραηλινών στόχων, ενισχύοντας τον φόβο για περαιτέρω κλιμάκωση.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι διεθνείς αγορές κινούνται σε καθεστώς αυξημένης μεταβλητότητας, με τους επενδυτές να αποφεύγουν το ρίσκο. Η προηγούμενη εβδομάδα κατέγραψε ταυτόχρονη πτώση σε μετοχές και ομόλογα, ενώ ο χρυσός σημείωσε σημαντικές απώλειες. Αντίθετα, το πετρέλαιο Brent εκτινάχθηκε πάνω από τα 112 δολάρια το βαρέλι, αγγίζοντας επίπεδα που είχαν να εμφανιστούν σχεδόν τέσσερα χρόνια, υπογραμμίζοντας τον φόβο για διαταραχές στην παγκόσμια προσφορά ενέργειας. Το Bitcoin ακολούθησε πτωτική πορεία, υποχωρώντας κάτω από τα 69.000 δολάρια, καθώς οι επενδυτές εγκαταλείπουν τα πιο ριψοκίνδυνα assets.
Η επενδυτική ψυχολογία επιδεινώνεται αισθητά, με βασικό χαρακτηριστικό την έλλειψη αγοραστών στην αγορά. Όπως επισημαίνουν αναλυτές, ακόμη και όταν δεν παρατηρούνται μαζικές πωλήσεις, η απουσία αγοραστικού ενδιαφέροντος δημιουργεί κενό ρευστότητας, γεγονός που εντείνει τις διακυμάνσεις και αυξάνει τον κίνδυνο απότομων κινήσεων.
Παράλληλα, οι αγορές καλούνται να διαχειριστούν και τον αυξανόμενο κίνδυνο μιας νέας νομισματικής σύσφιξης. Η πιθανότητα η Federal Reserve να προχωρήσει σε αυξήσεις επιτοκίων εντός του έτους ενισχύεται, καθώς η άνοδος των τιμών ενέργειας απειλεί να προκαλέσει νέο πληθωριστικό κύμα. Αντίστοιχες πιέσεις αναμένεται να δεχθούν και άλλες μεγάλες κεντρικές τράπεζες, όπως στην Ευρώπη, την Ιαπωνία και το Ηνωμένο Βασίλειο, σε μια περίοδο που η παγκόσμια ανάπτυξη ήδη δοκιμάζεται.
Ο συνδυασμός γεωπολιτικού ρίσκου και οικονομικής αβεβαιότητας αποτυπώθηκε ξεκάθαρα στις αγορές, με τον S&P 500 να καταγράφει τέταρτη συνεχόμενη εβδομαδιαία πτώση, τη μεγαλύτερη αρνητική ακολουθία του τελευταίου έτους. Την ίδια στιγμή, η απόδοση του 10ετούς αμερικανικού ομολόγου ανήλθε στο 4,38%, ενώ το δολάριο ενισχύθηκε έναντι των περισσότερων μεγάλων νομισμάτων, επιβεβαιώνοντας τη στροφή των επενδυτών προς ασφαλέστερα καταφύγια.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και LNG. Η προοπτική παρατεταμένης διακοπής της ναυσιπλοΐας έχει ήδη επηρεάσει τις τιμές καυσίμων, την αγροτική παραγωγή και το κόστος βασικών αγαθών, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο πληθωριστικών πιέσεων και επιβράδυνσης της οικονομίας.
Μεγάλες επενδυτικές τράπεζες έχουν ήδη υιοθετήσει πιο αμυντική στρατηγική, ενισχύοντας την επιφυλακτικότητα στις αγορές. Το σενάριο μιας παρατεταμένης σύγκρουσης φαίνεται πλέον πιο πιθανό, ενώ οι στρατιωτικές επιχειρήσεις στην περιοχή συνεχίζονται με αμείωτη ένταση, επιβαρύνοντας περαιτέρω το επενδυτικό κλίμα.
Τέλος, οι πρώτες ενδείξεις από την πραγματική οικονομία αρχίζουν να εμφανίζονται, με τους δείκτες PMI να αναμένεται να καταγράψουν επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας. Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει ότι η γεωπολιτική κρίση δεν περιορίζεται στις αγορές, αλλά αρχίζει να επηρεάζει ουσιαστικά τον ρυθμό ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας, αυξάνοντας τον κίνδυνο μιας ευρύτερης οικονομικής επιβράδυνσης.
